logo Estyn Llaw
Help / Cymorth

Comisiynydd y Gymraeg


Mae Meri Huws wedi cael ei phenodi’n Gomisiynydd Iaith gyda’r gwaith wedi dechrau yn ffurfiol ar Ebrill 1af 2012.
Dywed ar wefan Comisiynydd y Gymraeg

“Prif nod Comisiynydd y Gymraeg, corff annibynnol a grëwyd yn unol â Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011, yw hybu a hwyluso defnyddio’r Gymraeg. Gwneir hyn drwy ddwyn sylw i’r ffaith bod statws swyddogol i’r Gymraeg yng Nghymru a thrwy osod safonau ar sefydliadau. Bydd hyn, yn ei dro, yn arwain at sefydlu hawliau i siaradwyr Cymraeg.

Bydd dwy egwyddor yn sail i’r gwaith:

Ni ddylid trin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg yng Nghymru
Dylai personau yng Nghymru allu byw eu bywydau drwy gyfrwng y Gymraeg os ydynt yn dymuno gwneud hynny.”

Mae hefyd yn cyfeirio at y Trydydd Sector ac yn nodi:

"Nid oes gofyniad statudol uniongyrchol ar sefydliadau’r trydydd sector i ddarparu gwasanaeth Cymraeg o dan Ddeddf yr Iaith Gymraeg 1993.
Mae llawer o sefydliadau’r trydydd sector yn darparu gwasanaethau dwyieithog o’u gwirfodd oherwydd:

mae’n cyd-fynd â’u hunaniaeth
maent o’r farn ei fod yn arfer da
mae arnynt eisiau darparu gwasanaethau Cymraeg er mwyn parchu dewis iaith y defnyddiwr."

Eithriadau

Rhaid i rai o sefydliadau’r trydydd sector sydd â swyddogaethau o natur gyhoeddus baratoi cynllun iaith fel rhan o amod grant neu gytundeb gyda sefydliad cyhoeddus.

Mae'r sector gwirfoddol a chymunedol yn draddodiadol wedi bod yn flaengar ac yn arloesol o ran sicrhau cydraddoldeb a chynhwysiant. Mae nifer cynyddol o fudiadau 3ydd sector yn gweld y manteision o gynnig gwasanaethau yn y ddwy iaith heb bod arnynt reidrwydd cyfreithiol i wneud hynny er mwyn sicrhau gwell safon o wasanaeth i'w defnyddwyr ac i'r cyhoedd.


Cynllun Hybu a Hwyluso'r Gymraeg


"Un o brif amcanion strategol Comisiynydd y Gymraeg yw hybu a hwyluso defnydd o’r Gymraeg ac mae’n gweithio i annog defnydd o’r Gymraeg ymysg sefydliadau yn y trydydd sector a’r sector preifat ar sail wirfoddol.

Mae uned hybu a hwyluso’r Comisiynydd yn cynnig cyngor a chymorth yn rhad ac am ddim i fusnesau a sefydliadau trydydd sector. Trwy gwblhau Cynllun Hybu’r Gymraeg, mae modd iddynt asesu eu darpariaeth bresennol a chynllunio ar gyfer cynyddu eu defnydd dros amser.

Cewch wybodaeth bellach ar is-wefan Hybu’r Gymraeg, ynghyd ag ymchwil, canllawiau a fideos gan eraill yn rhannu eu profiadau nhw o fuddion y Gymraeg."

Beth yw’r Cynllun?


Cynllun i’ch galluogi i gynllunio eich defnydd o’r Gymraeg gyda phwyslais ar geisio cynyddu’r defnydd hwnnw dros amser.

Sut mae'n gweithio?

Cam 1: Holiadur i asesu eich defnydd presennol. Mae'r holiadur yn eich galluogi i gael amcan o’ch lefel presennol o ddefnydd mewn amryw o feysydd sy’n berthnasol i weithgareddau dyddiol busnesau ac elusennau.

Cam 2: Yn seiliedig ar eich atebion i'r holiadur, bydd y system yn creu cynllun hybu ar eich cyfer gyda syniad o'ch lefel o ddarpariaeth bresennol (o 1 i 3) ym mhob maes.

Cam 3: Gallwch wedyn osod targedau yn eich cynllun hybu ar gyfer cyrraedd y lefel nesaf, a gwella’r ddarpariaeth i’ch defnyddwyr a chwsmeriaid. Holwch swyddogion y Comisiynydd am gyngor pellach neu trafodwch gydag un o'r partneriaid lleol.

Cam 4: Cyflwyno’r cynllun gweithredu i swyddogion y Comisiynydd.

Cofiwch. Gallwch gysylltu â’r Comisiynydd ar unrhyw adeg yn y broses i drafod ymhellach a chael cyngor ymarferol ar sut i fynd ati. Cymrwch olwg hefyd ar y calendr digwyddiadau a hyfforddiant am gyfleoedd i ddysgu mwy am fanteision defnyddio'r Gymraeg.


Gallwch ddod o hyd i'r holiadur yma.
Dyluniad: Dafydd Jones     Datblygu a hostio'r wefan: Technoleg Taliesin Cyf.

Administration